Θυμάρι
Ένα εξοχικό στην Κω που λειτουργεί οικολογικά και είναι οικονομικά βιώσιμο.
Σχεδιάζω ένα εξοχικό στην Κω. Το οικόπεδο και οι τεχνικές εγκαταστάσεις σχεδιάζονται εξαρχής έτσι ώστε να μπορούν αργότερα να προστεθούν δύο ακόμη κατοικίες. Το έργο θέλει να συνεισφέρει στον βιώσιμο τουρισμό του νησιού — και να δείξει ότι αυτό μπορεί να είναι και οικονομικά βιώσιμο.
Το σπίτι παράγει το δικό του ηλεκτρικό ρεύμα. Αξιοποιεί το νερό περισσότερες από μία φορές. Είναι χτισμένο έτσι ώστε η ζέστη να μένει έξω. Και ένα σύστημα διαχείρισης φροντίζει να μην καταναλώνονται ρεύμα και νερό άσκοπα. Η οικολογία εδώ δεν είναι προσθήκη· είναι ο ίδιος ο τρόπος κατασκευής.
Η κλίμακα είναι συνειδητά μικρή. Ένα μεμονωμένο σπίτι δεν αλλάζει το ισοζύγιο ενός νησιού. Μπορεί όμως να δείξει τι είναι δυνατό — και αυτό μπορεί να επαναληφθεί.
Το πρώτο σπίτι έχει περίπου 80 τετραγωνικά και δύο υπνοδωμάτια. Σε αυτό βρίσκεται και ο χώρος των μηχανολογικών, που αργότερα θα μπορεί να εξυπηρετεί και τις υπόλοιπες κατοικίες. Μπορούν να ακολουθήσουν δύο μικρότερα σπίτια με ένα υπνοδωμάτιο το καθένα.
Το σπίτι απευθύνεται σε επισκέπτες που αναζητούν ησυχία, επαφή με τη φύση και καλό σχεδιασμό — και είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν λίγο περισσότερα γι' αυτό. Η Κως προσφέρει πολλά σε τέτοιους επισκέπτες: ποικιλία τοπίου, μακρά ιστορία, καλή προσβασιμότητα και μια σεζόν που ξεπερνά κατά πολύ το απόλυτο καλοκαίρι. Μια μικρή, υψηλής ποιότητας προσφορά σε αυτή την κατηγορία συμπληρώνει την υπάρχουσα τουριστική εικόνα του νησιού.
Το σπίτι θα διατίθεται κυρίως για ενοικίαση. Ένα μέρος του χρόνου θα το περνώ εγώ ο ίδιος εκεί.
Ξύλινη κατασκευή με εξωτερικό σοβά και αεριζόμενη μονωτική στρώση. Επίπεδες στέγες με μεγάλα προστεγάσματα, υπολογισμένα βάσει της θέσης του ήλιου, καθώς και κινητή εξωτερική σκίαση. Θερμική μάζα στο δάπεδο και στον πυρήνα του κτιρίου. Κατασκευή με Έλληνες παραγωγούς και ντόπιους τεχνίτες όπου είναι δυνατόν — ο κίνδυνος πυρκαγιάς λαμβάνεται υπόψη στην επιλογή υλικών και στην προστατευτική ζώνη γύρω από το κτίριο.
Φωτοβολταϊκά στη στέγη και στο στέγαστρο, διαστασιολογημένα για ιδιοκατανάλωση. Η ηλιακή ακτινοβολία και η ανάγκη ψύξης κορυφώνονται ταυτόχρονα. Μπαταρία και προληπτική ψύξη καλύπτουν τις βραδινές ώρες. Αντλίες θερμότητας για ψύξη, θέρμανση και ζεστό νερό· η αφύγρανση είναι εξαρχής μέρος του σχεδιασμού. Το δημόσιο δίκτυο παραμένει συνδεδεμένο ως εφεδρεία.
Στόχος: κάτω από 120 λίτρα ανά επισκέπτη και διανυκτέρευση. Οικονομικά είδη υγιεινής και ανίχνευση διαρροών. Το γκρίζο νερό από ντους και νιπτήρες τροφοδοτεί τα καζανάκια και την άρδευση. Μια δεξαμενή ομβρίων καλύπτει την άρδευση και την πρώτη περίοδο της σεζόν και χρησιμεύει ως απόθεμα πυρόσβεσης. Αξιοποιείται και το νερό συμπύκνωσης από ψύξη και αφύγρανση. Τα λύματα επεξεργάζονται και χρησιμοποιούνται για άρδευση.
Τοπίο αντί κήπου. Ντόπια φυτά, προσαρμοσμένα στην ξηρασία — θυμάρι, φασκόμηλο, δεντρολίβανο, ελιά. Χωρίς γκαζόν, στάγδην άρδευση από τον δικό μας κύκλο. Στην Κω η σκιασμένη βεράντα είναι ο πραγματικός χώρος παραμονής και σχεδιάζεται ανάλογα.
Ένα τοπικό σύστημα διαχείρισης συνδυάζει ψύξη, αερισμό, σκίαση και ζεστό νερό με την τρέχουσα παραγωγή ρεύματος και τον καιρό. Νυχτερινός αερισμός μόνο όταν ο εξωτερικός αέρας είναι ταυτόχρονα δροσερότερος και πιο ξηρός από τον εσωτερικό. Για τον επισκέπτη η τεχνολογία παραμένει αόρατη· σε περίπτωση βλάβης, φως, ψύξη και νερό συνεχίζουν να λειτουργούν.
Ένα κτίριο που δύσκολα ζεσταίνεται κατά τη διάρκεια της ημέρας δεν χρειάζεται το βράδυ κλιματιστικό στο μέγιστο. Ομαλή θερμοκρασία αντί για κρύα ρεύματα, ελεγχόμενη υγρασία, αθόρυβος εξοπλισμός, σκιασμένοι εξωτερικοί χώροι. Η καλή συνθήκη διαμονής δεν είναι εδώ παραπροϊόν του οικολογικού σχεδιασμού — είναι το πιο ορατό του μέρος.
Οι επισκέπτες ενός μεμονωμένου εξοχικού τρώνε στις ταβέρνες και ψωνίζουν στο χωριό. Η κατασκευή θα γίνει, όπου είναι δυνατόν, με Έλληνες παραγωγούς και ντόπιους τεχνίτες.
Το σπίτι είναι τεχνικά σχεδιασμένο και για Απρίλιο, Μάιο και Οκτώβριο. Παράγει το μεγαλύτερο μέρος του ρεύματος μόνο του και καταναλώνει λίγο νερό.
Οι μετρούμενες τιμές — ρεύμα, νερό, ποσοστό αυτοπαραγωγής ανά διανυκτέρευση — θα δημοσιεύονται σε ειδική ιστοσελίδα, μαζί με την τεχνική εμπειρία από την κατασκευή και τη λειτουργία: τι λειτούργησε και τι όχι. Όποιος σχεδιάζει κάτι ανάλογο θα μπορεί να βασιστεί σε αυτά.
Η κατασκευή γίνεται σταδιακά: πρώτα το σπίτι με δύο υπνοδωμάτια, κατόπιν τα δύο μικρότερα. Οι υποδομές για την πλήρη ανάπτυξη — δίκτυα, μηχανοστάσιο, χώροι σε εφεδρεία, συνδέσεις — εγκαθίστανται όμως από την αρχή, επειδή δεν μπορούν να προστεθούν αργότερα.